Gratis hoogstam fruitbomen voor bewoners langs de dorpsgrachten in Giethoorn en Dwarsgracht

Bij de boerderijen langs de paden en grachten in Giethoorn en Dwarsgracht staan op verschillende erven hoogstam fruitbomen. Hoogstam fruitbomen zijn van oorsprong onderdeel van het boerenbedrijf en onderdeel van de cultuurhistorie. De bloesem in het voorjaar biedt voedsel aan de wilde bijen en andere insecten en wordt door veel mensen mooi gevonden. Veel hoogstam fruitbomen langs het pad zijn oud en zullen op termijn door aftakeling verdwijnen. Door de aanplant van jonge fruitbomen kunnen ook de generaties na ons genieten van de bloesem en het fruit en blijft het dorp ook in de toekomst mooi en groen.

Behoud van het groene dorpsbeeld langs de dorpsgracht 

In Giethoorn zijn de paden, bruggen en vonders vernieuwd. Langs het pad zijn waar nodig jonge bomen geplant. We wilden graag iets extra’s doen om het groene dorpsbeeld te behouden en de biodiversiteit in het dorp te versterken. We willen dat de hoogstam fruitboom onderdeel blijft van het karakteristieke dorpsbeeld in Giethoorn en Dwarsgracht. Daarom heeft de gemeente een aantal hoogstam fruitbomen gekocht. Deze hebben we weg gegeven aan bewoners van Giethoorn die langs het Noorderpad, Molenweg, Middenbuurt, Kerkweg, Binnenpad, Langesteeg en het Zuiderpad wonen. En aan bewoners van Dwarsgracht en de Beulakerweg. Bedoeld voor aanplant op de erven en tuinen langs de paden en de dorpsgracht van Giethoorn. Ruim 175 bewoners hebben gebruik gemaakt van het aanbod van de gemeente om een hoogstam fruitboom in de voortuin te plaatsen. Op zaterdag 19 maart kon iedereen hun boom ophalen en werden een aantal bomen door de hovenier geplant. Al met al was het een succesvolle actie die bijdraagt aan de biodiversiteit en aan het behouden van het groen langs de paden en de gracht. 

 Fruitboom vervoer per boot 

‘Vanmorgen hebben we de fraaie pruimenboom van de gemeente in ontvangst genomen en volgens de aanwijzingen geplant. We hebben er een feestje van gemaakt! De buren waren ook enthousiast. Wat een leuk initiatief. En vanaf nu hopen op bloesem en pruimen. Het wordt vast een leuk gezicht aan de Langesteeg. ‘ 

Kees en Nelleke Blokland


Fruitboom planten

‘Wij zijn er blij mee en vinden het een heel leuk initiatief van de gemeente! Vanmorgen stond het boompje fier naast ons huis. Dus hierbij de complimenten en een hartelijke groet van de bewoners aan het Binnenpad 26.’

Familie B. Slingeland

 

 

Een stukje geschiedenis over de hoogstam fruitboom

Tot 1950 kwamen er steeds meer hoogstam fruitbomen in Nederland. Ook in Overijssel en Giethoorn. De boerderijen aan de grachten hadden vaak een aantal verschillende hoogstam fruitbomen. Zo was er in elk seizoen vers fruit. Meestal stonden de fruitbomen voor of naast het huis. Als daar geen ruimte was, werden ze achter op het erf geplaatst. Op de oude kaart hieronder van 1925 zijn de fruitbomen waarschijnlijk ingetekend als zwarte stipjes. Op de kaart valt op dat er geen grote velden aan bomen te vinden zijn. Dit heeft te maken met de bodem en de welvaart. De fruitbomen waren dichter op het woonhuis geplaatst, omdat het huis meestal op een hogere plek was gebouwd. Lager gelegen plekken verder van het woonhuis waren ongeschikt, omdat ze te nat waren. Daarnaast waren dorpen in het laagveen relatief arm en was er voor een grote boomgaard geen geld. 

Oude kaart locatie hoogstam fruitbomen

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

De boerin was meestal verantwoordelijk voor de verzorging en het oogsten van de fruitbomen. Ze maakte er jam, sap en drank van. Zo was het langer houdbaar. Bij het planten van de bomen werd vaak gekozen voor een boom met langer houdbare vruchten en verschillende soorten fruit (appels, peren, pruimen etc.). Zo hadden ze in de zomer en in het najaar vers fruit. In (oude) boomgaarden is deze verscheidenheid aan soorten fruit nog steeds terug te vinden.

Na 1950 zijn veel fruitbomen uit het landschap verdwenen. In de Tweede Wereldoorlog werd een groot deel van de Kop van Overijssel onder water gezet. Doordat ze een langere tijd erg nat stonden, zijn veel fruitbomen verloren geraakt. Daarnaast werd het gemakkelijker om bij de supermarkt of de groenteboer in alle seizoenen vers fruit te halen. Hierdoor werd een eigen fruitboom(gaard) overbodig.

Tegenwoordig worden hoogstam fruitbomen gezien als cultureel erfgoed en staan ze op erven van (cultuur)historische boerderijen of aan oudere bewoningslinten. Deze bomen zijn meestal erg oud en vervallen.