Verduurzamen van monumentale woningen

Wilt u uw monumentale woning verduurzamen? Op deze pagina vindt u een stappenplan met wat u kunt doen en waar u op moet letten. We verwijzen door naar relevante websites, subsidies, richtlijnen en ondersteunende instanties.

Stap 1 – Verdiepen in de mogelijkheden

Bij het verduurzamen van een monument gelden specifieke voorwaarden. Niet alle duurzame maatregelen zijn toegestaan en behoud van monumentale waarden staat centraal.
Voor het verduurzamen van monumenten gelden specifieke regels. Niet alle verduurzamingsmaatregelen zijn zomaar toegestaan. 
Het is daarom belangrijk om u te verdiepen in:

  • De mogelijkheden van verduurzaming bij monumenten
  • Welke subsidies en leningen er beschikbaar zijn
  • Waar u specialisten met ervaring in monumentale panden kunt vinden, bijvoorbeeld via het Restauratiefonds
  • Bekijk de gemeentelijke richtlijnen

Stap 2 – Inventariseren van uw verduurzamingswensen

Breng in kaart welke verduurzamingsmaatregelen u wilt uitvoeren. Gaat het om meerdere maatregelen, dan wordt sterk aangeraden een Duurzame Monumenten adviseur (DuMo adviseur) in te schakelen. Deze adviseur bekijkt wat er allemaal mogelijk is bij uw woning, met respect voor de aanwezige monumentale waarden van het pand.
Een DuMo adviseur kan u ondersteunen met:

  • Een QuickScan
  • Een haalbaarheidsonderzoek
  • Maatwerkadvies

Voor (een deel van) deze adviezen zijn vergoedingen beschikbaar via het Restauratiefonds. Dit geldt alleen voor rijksmonumenten

Let op: zorg dat het advies past binnen de gemeentelijke richtlijnen. Deze vindt u via het Energieloket. Deel deze informatie vooraf met uw DuMo-adviseur.

Stap 3 – Conceptplan uitwerken

Laat uw plannen uitwerken in een conceptplan. We adviseren hiervoor een adviseur in te huren, bijvoorbeeld van een teken- of architectenbureau. Het conceptplan bevat onder andere bouwkundige tekeningen van de bestaande en nieuwe situatie.

Houd hierbij rekening met:

  • De gemeentelijke richtlijnen voor monumenten
  • Voorwaarden van eventuele subsidies
  • De technische haalbaarheid van de maatregelen

Stap 4 – Laat uw plan vooraf beoordelen

Voordat u een definitieve aanvraag indient, kunt u gratis een verzoek tot vooroverleg indienen via het Omgevingsloket onder de naam ‘Verken uw idee’. De gemeente beoordeelt uw plan en geeft eventueel advies. Na deze beoordeling kunt u het plan definitief maken en een vergunning aanvragen.

Stap 5 – Omgevingsvergunning aanvragen

De definitieve aanvraag dient u in via het omgevingsloket. Afhankelijk van uw situatie omvat de aanvraag één of meerdere activiteiten, zoals:

  • Een rijksmonumentenactiviteit
  • Een activiteit die betrekking heeft op een gemeentelijk monument
  • Een bouwactiviteit (omgevingsplan)

De legeskosten voor deze activiteiten zijn vastgelegd in de legesverordening van de gemeente. De leges voor deze activiteiten zijn te vinden in artikel 2.6 t/m 2.9 van onze legesverordening. 

Stap 6 – Offertes opvragen en uitvoering voorbereiden

Na goedkeuring van de omgevingsvergunning, kunt u offertes opvragen bij uitvoerende bedrijven. Doe dit met behulp van het DuMo advies en de uitgewerkte tekeningen. 
Is de vergunning definitief? Dan kunt u starten met de uitvoering van de werkzaamheden.

Stap 7 – Vraag subsidie aan

Vanaf 15 mei 2026 is het mogelijk om isolatiesubsidie voor monumenteigenaren aan te vragen. Na of tijdens de uitvoering kunt u de gemeentelijke subsidie aanvragen via het Duurzaam Bouwloket, ga naar www.duurzaambouwloket.nl. Hier vindt u de voorwaarden en alle informatie over deze isolatiesubsidie voor monumenteigenaren. Vanuit de Rijksoverheid is er de ISDE subsidie voor monumenteigenaren.

Ondersteuningsprogramma erfgoed gemeente Steenwijkerland

De gemeente Steenwijkerland heeft een ondersteuningsprogramma opgesteld voor eigenaren van monumentale woningen. Via het Energieloket vindt u informatie over: 

  • De verduurzaming van monumenten
  • Gemeentelijke richtlijnen
  • Beschikbare subsidies en leningen
  • Ondersteuning en contact binnen de gemeente