Ondersteuning dichtbij, gewoon op school

Soms zit een kind niet lekker in z’n vel en kan het moeilijk meekomen in de klas. Bijvoorbeeld als gevolg
van pesten, faalangst of problemen thuis. School is vaak de eerste plek waar signalen worden herkend en
opgepakt. Gelukkig heeft elke basisschool in Steenwijkerland een eigen kernteam van professionals “in huis”
dat, samen met ouders, vroegtijdig en vertrouwelijk ondersteuning biedt. Dat voorkomt onnodige inzet van
specialistische jeugdzorg buiten de schoolmuren.

Tekst: Jolanda de Kruyf

Na een succesvolle proef is voortaan een kernteam aanwezig op alle basisscholen in deze gemeente. Samenwerkende professionals met uiteenlopende vakkennis bieden ondersteuning aan kinderen en gezinnen. Een kwestie van maatwerk. Op één van de scholen, obs De Punter in Giethoorn, werkt het kernteam al een poosje naar tevredenheid.

‘Vrijblijvende inloop’

Cathy van den Eventuin (kwaliteitscoördinator/intern begeleider), Danique Molendijk (schoolmaatschappelijk werker), Leonie Meijer (jeugdconsulent) en Marjolein Visser (jeugdverpleegkundige) schuiven aan tafel. Een váste aanspreektafel, want de vier vrouwen treffen elkaar op gezette tijden voor overleg. ‘Dankzij dit kernteam kunnen vragen of twijfels over opvoeden, opgroeien, het gedrag of de ontwikkeling van een kind meteen worden opgepakt,’ zegt Cathy. Een situatie (casus) komt als eerste bij haar op het bureau. ‘Door gesprekken met leerkrachten of ouders bijvoorbeeld. We hebben ook elke twee weken een vrijblijvende inloop voor vragen.’

‘Schroom niet’

‘Soms wil je even je hart luchten over iets kleins,’ vervolgt Danique. ‘Je hoeft écht niet je hele hebben en houden bij ons op tafel te leggen.’ Leonie knikt: ‘Schroom niet om te komen, ook al voelt het misschien spannend. Een goed gesprek of simpel advies kan ouders al enorm geruststellen. We kijken samen, ook met de ouders, wat nodig is voordat problemen te hoog oplopen.’ Ook Marjolein haakt in: ‘We bespreken dingen waar je mee zit op een plek die veilig en vertrouwd is, in plaats van meteen door te verwijzen naar specialistische jeugdhulp.’ In veel gevallen is dat ook helemaal niet nodig. Danique noemt een veelvoorkomend praktijkvoorbeeld: ‘We zien kinderen die faalangstig zijn, opzien tegen toetsen. Een leerkracht heeft vaak geen tijd om daar veel aandacht aan te besteden. Wij kunnen zoiets wél goed oppakken.’ Een bemoedigend praatje doet soms al wonderen, of een “succesdagboek” als positieve ondersteuning voor het kind.

‘We versterken elkaar’

De uitvoering van schoolmaatschappelijk werk vanuit een kernteam slaat aan. De dames aan tafel bevestigen dat eensgezind: ‘We zien echt dat deze aanpak zinvol is, onze ervaringen zijn heel positief,’ vertelt Marjolein. Leonie valt bij: ‘We werken niet langer als losse eilandjes binnen ons eigen werkveld, maar maken juist gebruik van elkaars deskundigheid. Zo versterken we elkaar.’ De nieuwe samenwerking is ook helpend voor ouders en kinderen die met een kleine of grotere hulpvraag in hun maag zitten. Omdat je binnen je eigen school terecht kunt is de stap veel kleiner en makkelijker te zetten. Laagdrempelig dus. ‘Alles wat besproken wordt is vertrouwelijk,’ benadrukt Leonie. ‘Bovendien hebben wij, dankzij onze gezamenlijke aanpak, veel meer mogelijkheden om goed en snel met oplossingen te komen.’

‘Afspraak is simpel en helpend’

Het gaat vrijwel altijd om kortdurende ondersteuning, licht Cathy toe. Problemen die bij haar “op de mat” vallen zijn verschillend. ‘Eerste signalen komen veelal via leerkrachten, die toch de ogen en oren van een klas zijn. Soms over zorgelijke situaties thuis; scheiding, ziekte, problemen met werk, een sterfgeval. Of er spelen persoonlijke problemen bij een kind, op sociaal-emotioneel gebied. Een ouder of leerkracht ziet die worsteling. We kijken dan samen naar het belang van het kind, en van de mensen eromheen.’ Het kernteam zoekt eerst naar oplossingen binnen het eigen netwerk. Marjolein licht toe: ‘Stel dat er zindelijkheidsproblemen zijn, dan weet ik als jeugdverpleegkundige veel over dit onderwerp en kan ik meedenken over mogelijke oorzaken, zowel lichamelijk als psychisch.’ Leonie valt bij: ‘Vanuit mijn rol kan ik gezinnen verbinden met een professional binnen de gemeente, die het beste aansluit bij hun hulpvraag.’ Danique zegt: ‘Als schoolmaatschappelijk werker kan ik bijvoorbeeld spelenderwijs met een kind aan de slag, als er spanningenzijn. Zo zijn er diverse gratis trainingen, waarbij kinderen kunnen werken aan hun zelfvertrouwen.’ Cathy vat de kracht van het kernteam nogmaals samen: ‘Uiteindelijk werken alle kernteamleden vanuit hun eigen kennis en ervaring samen aan eenzelfde vraagstuk.’ Ze wil in Giethoorn graag een ouderavond organiseren, om nog meer bekendheid te geven aan het kernteam. ‘We denken graag mee over passende ondersteuning. Een afspraak maken is simpel en kan soms al helpend zijn. Gewoon op je eigen school, bij een vertrouwd gezicht.’

‘Positieve ervaringen’

Wethouder Steven Bunt is blij dat er op alle basisscholen in Steenwijkerland met ingang van dit schooljaar een kernteam is waar zowel leerkrachten als ouders een beroep op kunnen doen. ‘Met hun inzet versterken we de ondersteuning voor kinderen, ouders en scholen op een laagdrempelige manier. Samen met de ouders zorgen we dat eventuele ondersteuning zo licht als mogelijk blijft. Opvoeden en opgroeien roept bij ieder gezin weleens vragen op. Onze eerste ervaringen zijn positief en geven veel vertrouwen voor de toekomst.’

Op de foto: Een van de kernteams van professionals. Foto van: Wilbert Bijzitter.