Schatten van het archief

Het gemeentearchief van Steenwijkerland heeft veel bijzondere archiefstukken. Hier worden enkele van deze stukken uitgelicht.

  • Van bonen en keurnoten: de geschiedenis van de gemeenteraadsverkiezingen

    Electieboek van Burgemeesteren en Gemeentelieden der Heerlijkheid Cuinre 620 De hedendaagse gemeenteraadsverkiezingen maken deel uit van een lange traditie, langer dan die van bijvoorbeeld de Tweede Kamer.

  • De monsterrollen van Steenwijk

    fragment van de monsterrollen uit 1644 620 Rond 1600 werd door Prins Maurits een hervorming doorgevoerd van het leger. Hij liet zijn mannen ook in rustiger perioden oefenen zonder echt te vechten, zodat automatismen ontstonden en de manschappen geen tijd hadden om op rooftocht te gaan. Deze oefensessies werden door de bevolking met verbazing bekeken, maar men vond het ook vermakelijk. Uiteindelijk wierp al dat oefenen wel zijn vruchten af.

  • Burgerboek

    Twee paginas uit een Burgerboek 620 Een burger was iemand die de eed op het stadsrecht had afgelegd. Dit betekende dat hij werd ingeschreven in het Burgerboek en mocht delen in de voorrechten die zijn stad in de Middeleeuwen door stadsrechten had verkregen.

  • Het keurboek van 1579

    Voorblad Keurboek van 1579 620 Aan het eind van de zestiende eeuw was het rechtsysteem in Steenwijk een rommeltje. De burgers klaagden steen en been over willekeur van de schepenen bij het rechtspreken en ook de bestuurders zelf waren ontevreden. Wetgeving en rechtspraak waren in die tijd veelal een lokale zaak, waardoor de kwaliteit nogal eens te wensen over liet. Zo ook dus in Steenwijk.

  • In tijden van cholera

    Informatieboekje over cholera 620 Het voorkomen en bestrijden van epidemieën, zoals de Mexicaanse griep, is al eeuwen een overheidstaak. In de 19e eeuw had de overheid bijvoorbeeld haar handen vol aan het bestrijden van besmettelijke ziektes als pokken, tyfus en tuberculose, die zich razendsnel konden verspreiden in de steeds dichter bevolkt rakende steden.

  • Het Gildereglement van het Groot-Schippersgilde van Blokzijl

    Het Gildereglement van het Groot-Schippersgilde van Blokzijl 620 Gilden waren belangenorganisaties van mensen met hetzelfde beroep. Ze ontstonden in de Middeleeuwen en hebben bestaan tot het eind van de 18e eeuw. In een gilde werden mensen opgeleid tot vakman. Het was ook een belangenbehartiger. Als leden ziek werden, kregen ze steun vanuit het gilde. Deze zorg strekte zich ook uit tot weduwen en wezen van overleden leden.

  • De legaten van Van Swinderen en Tuttel

    Het poortje van Van Swinderen Eens in de zoveel tijd gebeurt het. Een rijke Steenwijker laat (een deel van) zijn geld na aan behoeftige stadsgenoten. Twee ervan herinneren we ons nog steeds omdat naar allebei een straat vernoemd is. Harmen van Swinderen en Hillebrand Tuttel.

  • Afscheidsgedicht van een joods meisje

    Afscheidsgedicht van een joods meisje 620 Dit ontroerende gedicht is in 1939 geschreven door een joods meisje bij haar afscheid van Fredeshiem. Een groep van 39 uit Duitsland afkomstige joodse kinderen tussen de ca. 6 en 18 jaar verbleven tussen maart en juli 1939 in het doopsgezinde broederschapshuis.

  • Stadsrechten

    Stadsrechten 620 Het oudste stuk in het gemeentearchief van Steenwijkerland is een charter van meer dan 650 jaar oud dat Vollenhove stadsrecht geeft. Het stadsrecht is in 1354 door de bisschop van Utrecht, Jan van Arkel, aan Vollenhove gegund.

  • Brief van de keizer

    Brief van de keizer 620 In de 14e eeuw is in en rond de vesting Steenwijk heel wat afgevochten. Door de Geldersen, de Friezen, de Zwollenaren. De Steenwijkers zelf waren ook niet mis. Steenwijk stond onder het toezicht van de bisschop van Utrecht, die zelf weer aangestuurd werd door keizer Karel V.

  • Besluit van Willem van Oranje

    Besluiten van Willem van Oranje 620 Tijdens de 80-jarige oorlog (1568-1648) was een gebied het ene moment in handen van Willem van Oranje, het andere moment was Spanje weer aan de macht. Dat gebeurde ook in de kop van Overijssel. Voor Steenwijk en Oldemarkt had dat in 1581 grote gevolgen.

  • Het begin van landgoed Rams Woerthe

    Brief aan de raad van de gemeente Steenwijk pagina 1 620 Op 11 oktober 1897 schreef Jan Hendrik Tromp Meesters een brief aan de raad van de gemeente Steenwijk. Hij wilde een stuk land van de gemeente kopen: de Kleine Meenthe, groot 8,7845 hectare.

  • Het Stadboek van 1544

    Stadboek van 1544 620 Het fraaie Stadboek is een van de pronkstukken van het gemeentearchief van Steenwijkerland. De houten band, met gestempeld leer overtrokken en voorzien van koperen krappen en knoppen, werd in 1914 gerestaureerd.

  • Verliezen in Kuinre door de watersnood van 1825

    Verliezen in Kuinre door de watersnood van 1825 620 In de nacht van 4 op 5 februari 1825 viel een springtij samen met een noordwesterstorm. In de Vollenhoofse zeedijken ontstonden maar liefst 22 dijkbreuken. Die zorgden ervoor dat de kop van Overijssel, zuidelijk Friesland en Zuidwest-Drenthe overstroomden. De watersnoodramp eiste honderden slachtoffers.

  • Gedicht van Dirk de Ram

    Gedicht van Dirk de Ram 620 Het sterk verouderde taalgebruik in oude archiefstukken, gecombineerd met vaak fraaie maar ook moeilijk leesbare handschriften wekken bij veel mensen een plechtige indruk. Het zijn niet bepaald de stukken waarin humor wordt verwacht.

  • Gevangen genomen als slaaf in Algiers

    Afbeelding akte vrijkopen slaaf Algiers Een vrij onbelicht gebleven aspect van de geschiedenis is de christenslavernij. Zeerovers uit Barbarije (van de 16e tot in de 19e eeuw de benaming voor de kustgebieden van Noord-Afrika en soms de benaming voor de hele Berberse wereld) waren de schrik van de Middellandse Zee. Zij richtten zich vooral op rijke koopvaardijschepen die de Middellandse Zee en de Atlantische route naar Azië via Kaap de Goede Hoop bevoeren. De bemanning van de schepen werd op slavenmarkten in Afrika verkocht. Naar schatting hebben een miljoen Europeanen vanaf het begin van de zestiende tot het eind van de achttiende eeuw een slavenbestaan in Noord-Afrika geleid.